Arxiv necha kun saqlanadi: videokuzatuv uchun disk hisoblash

Arxiv muddati disk hajmiga va kameralar kuniga qancha joy egallashiga bog‘liq. Taxminiy mo‘ljal: 4 ta 4 MP kamera H.265 kodekda doimiy yozganda 3 TB disk odatda 2–3 haftaga yetadi. Kameralar soni, MP, kodek, kadr tezligi va yozish rejimiga qarab bu raqam ikki barobargacha o‘zgarishi mumkin.

Arxiv hajmiga nimalar ta’sir qiladi

• Kameralar soni — har bir kamera o‘z oqimini yozadi: 8 kamera 4 kameradan ikki barobar ko‘p joy egallaydi.
• Tasvir o‘lchami (MP) — 8 MP (4K) kamera 2 MP kameradan taxminan 2–3 barobar ko‘p yozadi.
• Kodek — H.265 bir xil sifatda H.264 dan taxminan 1,5–2 barobar kam joy egallaydi. H.265+ (Hikvision) va Smart H.265+ (Dahua) harakat kam sahnalarda yana sezilarli tejaydi.
• Kadr tezligi (fps) — 25 kadr/s o‘rniga 12–15 kadr/s yozish hajmni kamaytiradi; kuzatuv uchun ko‘pincha shu yetarli.
• Bitreyt — registratordagi bitreyt chegarasi arxiv hajmini bevosita belgilaydi.
• Sahna — ko‘cha, shamolda tebranayotgan daraxt va tungi shovqin bitreytni oshiradi; bo‘sh yo‘lak kam joy oladi.
• Yozish rejimi — doimiy yoki faqat harakat va hodisa bo‘yicha.

Taxminiy hisob

Quyidagi raqamlar taxminiy: H.265, 15–25 kadr/s va doimiy yozish uchun. Haqiqiy natija kamera modeli va sahnaga qarab farq qiladi.

Oddiy formula: 1 Mbit/s bitreyt sutkasiga taxminan 10,8 GB beradi. Kamera bitreytini 10,8 ga va kameralar soniga ko‘paytiring, so‘ng disk hajmini shu songa bo‘ling. Diskning real hajmi yozilganidan taxminan 7–9% kam ko‘rinadi: 3 TB disk registratorda taxminan 2,7 TB bo‘lib chiqadi.

Misol: 4 ta 4 MP kamera, har biri 3,5 Mbit/s. Bir kamera sutkasiga 3,5 × 10,8 ≈ 38 GB, to‘rttasi ≈ 150 GB. 3 TB diskning real hajmi ≈ 2 700 GB, demak 2 700 / 150 ≈ 18 kun — taxminan 2,5 hafta.

Harakat yoki hodisa bo‘yicha yozish arxivni odatda 2–3 barobar uzaytiradi, lekin harakat yo‘q vaqt yozilmaydi. Sezgirlik noto‘g‘ri sozlansa, voqea boshlanishi tushib qolishi mumkin, shuning uchun 5–10 soniya oldindan yozish (pre-record) qo‘yiladi.

Qaysi disk kerak

Registrator uchun videokuzatuvga mo‘ljallangan HDD tanlang: WD Purple, Seagate SkyHawk, Toshiba S300 va shunga o‘xshash seriyalar. Ular sutka davomida uzluksiz yozishga va bir vaqtda ko‘p oqimni yozishga hisoblangan. Oddiy kompyuter disklari bunday yuklamada tezroq eskiradi, SSD esa registrator uchun keraksiz qimmat.

• Hajm bo‘yicha mo‘ljal: 1–2 TB — 2–4 kamerali uy, 3–4 TB — 4–8 kamera, 6–8 TB va undan katta — 8–16 kamera yoki uzoq arxiv.
• Registrator qo‘llaydigan maksimal disk hajmini pasportdan tekshiring — modelga qarab farq qiladi.
• Registratorni shamollatiladigan, changsiz joyga qo‘ying — disk uzoqroq ishlaydi.
• Ishlatilgan yoki kelib chiqishi noma’lum diskni qo‘ymang: arxiv aynan kerak paytda yo‘q bo‘lib chiqishi mumkin.
• Ko‘p diskli tizimlarda bitta zaxira diskni ushlab turish foydali: nosoz disk tez almashtiriladi va arxiv uzoq to‘xtab qolmaydi.

Registrator slotlari va RAID

Kichik registratorlarda odatda 1 ta disk joyi bo‘ladi, ko‘p kanallilarda 2 ta, katta obyektlar uchun 4–8 va undan ko‘p. Bir nechta disk bo‘lsa, registrator ularni navbat bilan to‘ldiradi va arxiv muddati umumiy hajmga mutanosib oshadi.

RAID (masalan, RAID 1 yoki RAID 5) faqat ayrim katta registratorlarda bor. U bitta disk ishdan chiqsa arxivni saqlab qoladi, lekin foydali hajmning bir qismi zaxiraga ketadi: RAID 1 da yarmi, RAID 5 da bitta disk hajmi. Arxiv yo‘qolishi jiddiy oqibatga olib keladigan ombor, maktab yoki korxona uchun buni o‘ylab ko‘rishga arziydi.

Bizda 16 kanalgacha registratorni disk bilan o‘rnatish — 250 000 so‘m, 16 kanaldan ko‘p — 400 000 so‘m (faqat ish haqi, uskuna alohida).

Arxivni qanday uzaytirish mumkin

1. 1H.264 da yozayotgan bo‘lsa, H.265 yoki H.265+ ni yoqing — eng arzon usul.
2. 2Ikkinchi disk qo‘shing yoki mavjud diskni kattarog‘iga almashtiring.
3. 3Muhim bo‘lmagan kameralarda kadr tezligi va bitreytni pasaytiring.
4. 4Harakat yoki odam va mashina hodisasi bo‘yicha yozishni oldindan yozish bilan yoqing.
5. 5Muhim videolarni darhol eksport qiling yoki qulflang — disk to‘lganda eng eski yozuvlar ustiga yoziladi.
6. 6Uzoq saqlash kerak bo‘lsa, NAS yoki serverga zaxira nusxa qiling.

Oyiga bir marta registratorda disk holatini («Normal») va eng eski yozuv sanasini tekshiring. Shunda arxiv necha kun saqlanayotganini aniq bilasiz va disk nosozligini vaqtida sezasiz.